Hoe digitaal vaardig zijn Nederlandse leerlingen écht?
Die vraag komt duidelijk naar voren in De Staat van het Onderwijs 2025, het jaarlijkse rapport van de Inspectie van het Onderwijs. En het antwoord is verontrustend: Nederlandse leerlingen beheersen nog niet de digitale basisvaardigheden die nodig zijn om volwaardig mee te doen in een steeds digitalere samenleving.
Digitale geletterdheid: onder het basisniveau
Voor het eerst werd de digitale geletterdheid van basisschoolleerlingen in groep 8 landelijk in kaart gebracht. De conclusie? Hun prestaties hangen vooral samen met het schooladvies – leerlingen met een vwo-advies scoren gemiddeld beter dan leerlingen met een vmbo-advies. Er zijn echter nog geen landelijke normen om prestaties écht goed te duiden.
In het voortgezet onderwijs is het beeld zorgwekkender. Leerlingen in leerjaar 2 halen gemiddeld slechts niveau 1 voor computer- en informatievaardigheden, terwijl niveau 2 internationaal gezien wordt als het basisniveau. Dat betekent dat Nederlandse leerlingen net in staat zijn om digitale informatie op te zoeken, te beoordelen en te gebruiken – maar vaak nog zonder dieper begrip of kritische vaardigheid. Nederland scoort hiermee onder het gemiddelde van vergelijkbare Europese landen (ICILS).
Er is visie – maar weinig uitvoering
Het belang van digitale geletterdheid wordt breed erkend: bijna alle schoolleiders en driekwart van de leraren vinden het belangrijk. Toch blijkt in de praktijk dat die visie vaak niet wordt omgezet in beleid of concrete lessen. In zowel het primair als voortgezet onderwijs krijgt digitale geletterdheid relatief weinig aandacht. Daarmee blijft de ontwikkeling van deze essentiële vaardigheden hangen op goede bedoelingen.
En dat terwijl het belang alleen maar toeneemt
De maatschappij digitaliseert razendsnel. De vaardigheden die leerlingen nu nodig hebben – van kritisch omgaan met online informatie tot het beschermen van je eigen privacy – zijn essentieel om mee te doen. Toch lijken we dit nog niet structureel terug te zien in het onderwijsaanbod. En dat terwijl de inspectie zelf benadrukt dat het onderwijs kinderen moet voorbereiden op hun rol als burger in een digitale samenleving.
Wat is nodig?
De urgentie is helder. Nu nog de uitvoering. Nieuwe conceptkerndoelen voor digitale geletterdheid zijn in de maak, en leerlijnen zoals DIGIT bieden houvast. Maar om echt verschil te maken, moet digitale geletterdheid net zo vanzelfsprekend worden als taal en rekenen. Niet alleen in de visie van schoolleiders, maar vooral in het klaslokaal.
Het volledige rapport lees je hier: De Staat van het Onderwijs 2025 – Inspectie van het Onderwijs
Lees ook: Digitale Geletterdheid: Een prioriteit in het basisonderwijs
