Brede steun in Tweede Kamer voor digitale autonomie en publieke AI-voorziening in onderwijs
Scholen hebben weinig grip op welke AI-tools leerlingen gebruiken, zijn afhankelijk van een handvol grote techbedrijven en kunnen lang niet altijd een laptop regelen voor elk kind. De Tweede Kamer erkende dat op 16 juni en nam drie moties aan die daar verandering in moeten brengen.
De meest concrete daarvan wil de Wet Gratis Schoolboeken omvormen tot een wet gratis leermiddelen, inclusief devices. Nu is het aan scholen zelf hoe ze laptops en tablets regelen, en dat leidt tot grote verschillen. De motie vraagt de regering om voor 2027 te onderzoeken of de wet daarvoor kan worden aangepast, en scholen aan te sporen eventuele besparingen op lesmateriaal daarvoor in te zetten.
Een tweede motie richt zich op de bredere afhankelijkheid van niet-Europese techbedrijven. Scholen werken dagelijks met software van Microsoft en Google, maar hebben weinig te zeggen over wat er met hun data gebeurt. De Kamer vraagt de regering om samen met het onderwijsveld concrete plannen te maken om die afhankelijkheid terug te dringen. Dat onderwijs hierin niet op zichzelf staat, bleek eerder al uit de keuze van Frankrijk voor eigen videobelsoftware: ook daar speelt de vraag hoever een land of sector wil gaan in het loslaten van Amerikaanse techbedrijven.
De derde motie gaat over AI. Slechts 5% van de scholen heeft nu AI-beleid, terwijl leerlingen allang werken met tools als ChatGPT. Die zijn commercieel en niet gemaakt met onderwijs in gedachten. De motie vraagt de regering om samen met Kennisnet, SURF en SIVON een voorstel uit te werken voor een veilige publieke Nederlandse AI-voorziening, inclusief financiering en scholing van leraren. Kennisnet werkt hier voor het funderend onderwijs al langer aan.
SIVON noemt de aangenomen moties een krachtig signaal voor dossiers waar de coöperatie zich al jaren voor inzet, samen met de VO-raad en Kennisnet. Wel plaatst SIVON een kanttekening bij de aanname dat scholen kunnen besparen op lesmateriaal om devices te bekostigen, en wil daarover in gesprek met het ministerie van OCW. Over digitale autonomie volgt SIVON twee sporen: duidelijke afspraken met bestaande leveranciers zodat scholen nu al veilig kunnen werken, en samenwerking aan open source en Europese alternatieven voor de langere termijn.
